Yolda Kalınca İlk 10 Dakika

Araç arızası kimsenin planladığı bir şey değil ve olduğunda insan ilk refleksle en yanlış şeyleri yapıyor: kaputu açıp bakmak, aracın arkasına geçip itmeye çalışmak, yol kenarında telefona gömülmek. Oysa arızanın kendisi nadiren tehlikelidir — tehlikeli olan, aracın yanında geçirdiğiniz ilk dakikalardır.

Bu yazı, aracınız yolda kaldığında ilk on dakikada ne yapmanız gerektiğini sırasıyla anlatıyor. Gece çağrılarının çoğunda karşımıza çıkan tabloları düşünerek yazdık.

Dakika 0-1: Aracı doğru yere alın

Motor gücünü kaybediyorsanız ya da bir sarsıntı hissettiyseniz, henüz araç hareket halindeyken:

1. Dörtlüleri yakın. Daha durmadan yakın; arkadan gelenler için en erken uyarı budur.
2. Sağa yanaşın, momentumu kullanın. Motor tamamen durursa direksiyon ağırlaşır ve fren sertleşir — ama ikisi de çalışmaya devam eder, sadece daha çok güç istersiniz. Panikle sert manevra yapmayın.
3. Mümkün olduğunca sağa çekin. Emniyet şeridi varsa şeridin en sağına, mümkünse tekerlekler toprağa/banket dışına gelecek şekilde.
4. Tekerlekleri sağa çevirip bırakın. Böylece arkadan bir çarpma olursa araç trafiğe doğru değil, yol dışına doğru savrulur.
5. El frenini çekin, vitese takın.

Eğimli bir yerde durduysanız takoz kullanın; yoksa büyükçe bir taş da iş görür.

Dakika 1-2: Araçtan doğru taraftan çıkın

Bu adım en çok atlanan adım. Yol tarafındaki kapıdan inmeyin. Sürücü kapısı trafiğe bakıyorsa yolcu tarafına geçip oradan inin. Araçtaki herkesi de aynı taraftan indirin.

Yanınıza almanız gerekenler: telefon, reflektör, varsa reflektif yelek, gece ise el feneri. Ruhsatı ve değerli eşyayı da alın — araç orada bekleyecekse.

Dakika 2-4: Reflektörü doğru mesafeye koyun

Reflektörü aracın hemen arkasına koymak neredeyse hiçbir işe yaramaz. Doğru mesafe, arkadan gelen sürücüye şerit değiştirme vakti bırakacak kadar olmalı:

• Şehir içi / düşük hızlı yol: 30 metre civarı yeterli.
• Bölünmüş yol ve otoyol: en az 100-150 metre geriye.
• Viraj veya tepe varsa: reflektör virajın ya da tepenin öncesine konur. Aksi halde sürücü sizi ancak virajı döndüğünde görür — ve o an çok geçtir.

Reflektörü yerleştirmeye giderken trafiğe sırtınızı dönmeyin, bariyerin dışından yürüyün.

Dakika 4-5: Doğru yerde bekleyin

Bu, yazının en önemli maddesi: araçta ve aracın arkasında beklemeyin.

Yol yardım kazalarının en ağır türü, emniyet şeridinde duran bir araca arkadan çarpılmasıdır. Araç içinde olmak sizi korumaz; tam tersine, çarpma anında en kötü yerdesiniz demektir.

Bariyerin dışına geçin, mümkünse yoldan yukarı doğru bir noktaya çıkın ve orada bekleyin. Karayolunda yürümek gerekiyorsa trafiğe karşı yürüyün, gelen aracı görebilesiniz.

Yalnızca şu durumda araçta beklenebilir: emniyet şeridi geniş, hava şartları dışarıda beklemeyi imkânsız kılıyor ve bariyerin dışına geçmek mümkün değil. O zaman da emniyet kemerinizi bağlı tutun.

Dakika 5-7: Kimi arayacaksınız?

Duruma göre değişir:

• Yaralı varsa → 112. Tereddüt etmeyin.
• Araç trafiği kapatıyorsa, yola yakıt/yağ döküldüyse ya da güvenlik sorunu varsa → 155. Yol kontrolü onların işi.
• Kaza tutanağı gerekiyorsa → karşı tarafla anlaşmalı tutanak, anlaşamıyorsanız 155.
• Araç güvenli bir yerde ve tek sorun aracı taşımaksa → çekici.

Sigorta poliçenizde yol yardım hakkı varsa önce onu aramak mantıklı; ancak hakkın kilometre sınırı olabilir ya da anlaşmalı ekip uzakta olabilir. Bekleme uzayacaksa ya da hak kapsam dışıysa doğrudan bizi arayabilirsiniz.

Dakika 7-10: Çekiciyi ararken şunları söyleyin

Telefonda ne kadar net olursanız, doğru ekipman ilk seferde gelir:

1. Neredesiniz? WhatsApp’tan canlı konum en hızlısı. İnternet yoksa: yol adı, kilometre taşı, köy adı ya da en yakın akaryakıt/tesis adı. Hangi yönde gittiğinizi de söyleyin — bölünmüş yolda karşı şeride geçmek uzun sürer.
2. Araç ne durumda? Çalışıyor mu, tekerlekleri dönüyor mu, yoldan çıktı mı, devrildi mi. “Yolun kenarındayım” ile “yoldan çıktım” çok farklı iki iş.
3. Marka ve model.
4. Kaç kişisiniz? Yanınızda çocuk, yaşlı ya da hasta varsa mutlaka söyleyin — önceliklendiririz.
5. Nereye gitmesi gerekiyor? Servis, sanayi, ev adresi.

Bunları söyledikten sonra ücreti daha yola çıkmadan öğrenirsiniz. Fiyatın neye göre belirlendiğini ayrı bir yazıda anlattık.

Beklerken yapmayın

• Kaputu açıp bakmayın. Motor sıcakken radyatör kapağını açmak ciddi yanıklara yol açar. Ayrıca açık kaput, arkadan gelenin sizi görmesini zorlaştırır.
• Aracı itmeyin. İtmek için aracın arkasında durmak, yolun en tehlikeli noktasında durmak demektir.
• Kendi başınıza halat bağlatmayın. “Bir tanıdık çekiversin” ile başlayan işler çoğu zaman şanzıman, fren ya da tampon hasarıyla bitiyor. Otomatik şanzımanlı, dört çeker ve elektrikli araçlarda ise hasar daha da pahalı.
• Karanlıkta kriko altına girmeyin.

Gece, yağmur ve kış için ek notlar

Gece: Reflektif yelek yoksa açık renk kıyafet giyin, telefonun el fenerini açık tutun ve trafiğe doğru sallamayın (karşı sürücüyü kör eder), yere doğru tutun.

Yağmur/sis: Görüş mesafesi düştüğü için reflektörü normalden daha geriye koyun. Sisli havada dörtlü tek başına yetmez.

Kış: Araçta beklemek zorunda kaldığınız uzun beklemelerde motoru sürekli çalıştırmayın; egzoz karla tıkalıysa karbonmonoksit araca dolabilir. Motoru aralıklı çalıştırın ve bir camı biraz aralık bırakın.

Özet

Aracın arızası tamir edilir, kaza onarılır. Geri alınamayacak tek şey, o ilk dakikalarda yanlış yerde durmuş olmaktır. Sıra basit: dörtlü → sağa çek → yolcu tarafından in → reflektör yeterince geriye → bariyerin dışına geç → sonra telefon.

Manisa merkez ve 17 ilçede 7/24 nöbetteyiz; şehirlerarası nakilde de Türkiye’nin her iline gidiyoruz. Güvenli bir yere geçtikten sonra arayın — gerisini biz hallederiz.